พระนครคีรี

การจัดแสดง


พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาท

|
1612 ครั้ง
|
blog_2
          ปราสาทจัตุรมุขยอดปรางค์ห้ายอด มียอดปรางค์ใหญ่อยู่ตรงกลาง และยอดปรางค์เล็กที่มุมทั้งสี่ ที่ตัวปราสาทตกแต่งด้วยลายปูนปั้น ตั้งอยู่บนฐานสูงซ้อนกันสามชั้น แต่ละชั้นมีระเบียงลูกกรงแก้วโดยรอบที่ฐานชั้นเดียวกับตัวปราสาทมีหอไฟรูปโดมโปร่งที่มุมทั้งสี่
สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทรงบรรยายถึงพระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาท โดยสรุปว่า
          “ พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาท เป็นปราสาทหลังน้อยยอดปรางค์ สร้างขึ้นด้วยทรงมีพระราชดำริว่า พระราชวังใหญ่แต่โบราณ เช่น พระนารายณ์ราชนิเวศน์ที่เมืองลพบุรี ย่อมมีปราสาท จึงทรงสร้างขึ้นเป็นสังเขปที่พระนครคีรี”

          ภายในพระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาทปัจจุบัน ประดิษฐานพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉลองพระองค์แบบใหม่ที่มีพระราชดำริขึ้น คือ ทรงพระมาลากลมแบบสก๊อต ฉลองพระองค์คอตั้ง แขนยาว ผ่าหน้า กลัดกระดุม พระอุระซ้ายประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ทรงสายสะพาย ทรงพระภูษาโจง ทรงคาดผ้ารอบบั้นพระองค์ ทรงสะพายพระแสงกระบี่แนบพระองค์ ฉลองพระบาทหนัง พระหัตถ์ขวาจับประแสงกระบี่ พระหัตถ์ซ้ายทรงถือหนังสือ ประทับยืนภายใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตร เป็นฉลองพระองค์ซึ่งเคยทรงเมื่อเสด็จออกรับทูตานุทูต
          พระบรมรูปองค์นี้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชปรารภให้สร้างขึ้นเพื่อส่งไปถวายแก่ พระเจ้านโปเลียนที่  ๓  แห่งฝรั่งเศส โดยโปรดเกล้าฯให้ส่งพระบรมฉายาลักษณ์ไปให้ช่างชาวฝรั่งเศสเพื่อปั้นต้นแบบ แต่เมื่อช่างชาวฝรั่งเศสได้จำลองหุ่นด้วยปูนปลาสเตอร์ส่งเข้ามาถวายทอดพระเนตร หุ่นต้นแบบนั้นไม่เหมือนพระองค์จริง จึงโปรดเกล้าฯให้พระยาหัตถการบัญชา จางวางช่างสิบหมู่เป็นผู้ปั้นขึ้นใหม่ เป็นต้นแบบของพระบรมรูปซึ่งประดิษฐานอยู่ในพระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาทนี้ เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทอดพระเนตรพระบรมรูปที่ช่างไทยปั้นถวายก็พอพระทัยแต่ยังมิได้ดำเนินหล่อเป็นโลหะตามพระราชประสงค์ก็เสด็จสวรรคตเสียก่อน พระบรมรูปจึงยังคงค้างอยู่ในหอเสถียรธรรมปริตร ต่อมาย้ายไปประดิษฐานที่หอพระราชพงษานุสรในพระบรมมหาราชวัง ตั้งแต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ จึงโปรดเกล้าฯ ให้นำไปประดิษฐานไว้ ณ พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาทตามพระดำรัสแนะนำของ สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ จากนั้นสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น เป็นผู้ทรงอัญเชิญไปประดิษฐาน ภายหลังเกิดฟ้าผ่าทำให้พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาท และ พระบรมรูปได้รับความเสียหาย จึงถูกอัญเชิญไปประดิษฐานไว้ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร และทำการหล่อจำลองเป็นโลหะ นำมาประดิษฐานไว้ที่พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาทจนถึงปัจจุบัน
          พระบรมรูปองค์นี้ นอกจากจะเป็นปูชนียวัตถุสำคัญเป็นที่เคารพนับถือของชาวเพชรบุรีแล้ว ยังเป็นเครื่องแสดงถึงความสามารถของฝีมือช่างไทยในอดีต